ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യം എന്നത് ഭരണഘടനാ ധാരകളുടെ ഒരു ശേഖരം മാത്രമല്ല, അത് നമ്മുടെ ജീവിത ധാരയാണ്: പ്രധാനമന്ത്രി
സൻസദ് ടിവി രാജ്യത്തിന്റെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും ജനപ്രതിനിധികളുടെയും പുതിയ ശബ്ദമായി മാറും: പ്രധാനമന്ത്രി
ഉള്ളടക്കമെന്നത് ബന്ധപെടലാണ് , അത് പാർലമെന്ററി സംവിധാനത്തിന് ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്: പ്രധാനമന്ത്രി

 

നമസ്‌കാരം!

 ബഹുമാനപ്പെട്ട രാജ്യസഭാ അധ്യക്ഷനും രാജ്യത്തിന്റെ ഉപരാഷ്ട്രപതിയുമായ ശ്രീ വെങ്കയ്യ നായിഡു ജി, ബഹുമാനപ്പെട്ട ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കര്‍ ശ്രീ ഓം ബിര്‍ളാ ജി, ബഹുമാനപ്പെട്ട രാജ്യസഭാ ഉപാധ്യക്ഷന്‍ ശ്രീ ഹരിവംശ് ജി, ലോക്‌സഭയിലെയും രാജ്യസഭയിലെയും പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളേ , ഈ പരിപാടിയില്‍ ഞങ്ങളോടൊപ്പം പങ്കെടുക്കുന്ന മറ്റ് വിശിഷ്ടാതിഥികളേ, മഹതികളേ, മാന്യരേ!

 നമ്മുടെ പാര്‍ലമെന്ററി സംവിധാനത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന അധ്യായമാണ് ഇന്ന്.

 രാജ്യത്തെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും ജനപ്രതിനിധികളുടെയും നവശബ്ദമായി വര്‍ത്തിക്കുന്ന സന്‍സദ് ടിവിയുടെ രൂപത്തിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന്റെയും സംഭാഷണത്തിന്റെയും ഒരു മാധ്യമമാണ് ഇന്ന് രാജ്യത്തിന് ലഭിക്കുന്നത്.

 ഈ ആശയം യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാക്കിയ മുഴുവന്‍ സംഘത്തിനും ഞാന്‍ എല്ലാ ആശംസകളും നേരുന്നു. നമ്മുടെ ബഹുമാനപ്പെട്ട സ്പീക്കര്‍ അറിയിച്ചതുപോലെ, ഇന്ന് ദൂരദര്‍ശന്റെ 62 വര്‍ഷം പൂര്‍ത്തിയായതുകൂടി നാം അടയാളപ്പെടുത്തുകയാണ്. ഇത് വളരെ നീണ്ട യാത്രയാണ്. ഈ യാത്ര വിജയകരമാക്കാന്‍ നിരവധി ആളുകള്‍ സംഭാവന നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്.  ദൂരദര്‍ശന്റെ പ്രവര്‍ത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ ആളുകളെയും ഞാന്‍ അഭിനന്ദിക്കുന്നു.

 സുഹൃത്തുക്കളേ,

 അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാലഘട്ടത്തില്‍, മാധ്യമങ്ങളുടെയും ടിവി ചാനലുകളുടെയും പങ്കും വളരെ വേഗത്തില്‍ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 21 ാം നൂറ്റാണ്ട് പ്രത്യേകിച്ചും ആശയവിനിമയത്തിലൂടെയും സംഭാഷണത്തിലൂടെയും ഒരു വിപ്ലവം കൊണ്ടുവരികയാണ്. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തില്‍, നമ്മുടെ പാര്‍ലമെന്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചാനലുകളും ഈ ആധുനിക സംവിധാനങ്ങള്‍ക്കനുസരിച്ച് സ്വയം പരിവര്‍ത്തനം ചെയ്യേണ്ടത് സ്വാഭാവികമാണ്.

 ഇന്ന് സന്‍സദ് ടിവിയുടെ രൂപത്തില്‍ ഒരു പുതിയ തുടക്കം കുറിക്കുന്നതില്‍ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്. സന്‍സാദ് അതിന്റെ പുതിയ രൂപത്തില്‍ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലും ഒടിടി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ലഭ്യമാകും, കൂടാതെ സ്വന്തമായി ഒരു ആപ്പും ഉണ്ടായിരിക്കുമെന്നാണ് എനിക്ക് അറിയാന്‍ കഴിഞ്ഞത്.  ഇതോടെ, നമ്മുടെ പാര്‍ലമെന്ററി സംഭാഷണം ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, സാധാരണക്കാരിലേക്കുള്ള അതിന്റെ വ്യാപ്തി വര്‍ധിക്കുകയും ചെയ്യും.

 ഇന്ന്, സെപ്റ്റംബര്‍ 15 ന് അന്താരാഷ്ട്ര ജനാധിപത്യ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നത് സന്തോഷകരമായ യാദൃശ്ചികതയാണ്. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍, ഇന്ത്യയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം വളരെ കൂടുതലുമാണ്. ഇന്ത്യ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മാതാവാണ്. ഇന്ത്യയ്ക്ക് ജനാധിപത്യം എന്നത് ഒരു സംവിധാനം മാത്രമല്ല, ഒരു ആശയമാണ്.  ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യം ഒരു ഭരണഘടനാപരമായ ഘടന മാത്രമല്ല, അത് ഒരു ആത്മാവാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യം എന്നത് ഭരണഘടനാ ഭാഗങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരം മാത്രമല്ല, അത് നമ്മുടെ ജീവിത ധാരയാണ്. അതിനാല്‍, അന്താരാഷ്ട്ര ജനാധിപത്യ ദിനത്തില്‍ സന്‍സദ് ടിവിയുടെ തുടക്കം തന്നെ വളരെ പ്രസക്തമാകുന്നു.

അതിനിടെ, രാജ്യത്തു നമ്മളെല്ലാവരും ഇന്ന് എഞ്ചിനീയര്‍മാരുടെ ദിനം ആഘോഷിക്കുകയാണ്. എം. വിശ്വേശ്വരയ്യ ജിയുടെ ജന്മദിനമായ ഈ പവിത്ര ദിനം ഇന്ത്യയിലെ കഠിനാധ്വാനികളും പ്രഗത്ഭരുമായ എഞ്ചിനീയര്‍മാര്‍ക്ക് സമര്‍പ്പിക്കുന്നു. ടെലിവിഷന്‍ ലോകത്ത്, ഒബി എഞ്ചിനീയര്‍മാര്‍, സൗണ്ട് എഞ്ചിനീയര്‍മാര്‍, ഗ്രാഫിക്‌സ് ഡിസൈനിംഗില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ആളുകള്‍, പാനലിസ്റ്റുകള്‍, സ്റ്റുഡിയോ സംവിധായകര്‍, ക്യാമറമാന്‍മാര്‍, വീഡിയോ എഡിറ്റര്‍മാര്‍ അങ്ങനെ നിരവധി പ്രൊഫഷണലുകളാണ് പ്രക്ഷേപണം സാധ്യമാക്കുന്നത്. സന്‍സദ് ടിവിക്കൊപ്പം രാജ്യത്തെ എല്ലാ ടിവി ചാനലുകളിലും ജോലി ചെയ്യുന്ന എഞ്ചിനീയര്‍മാരെ ഇന്ന് ഞാന്‍ പ്രത്യേകം അഭിനന്ദിക്കുന്നു.

 സുഹൃത്തുക്കളേ,

 ഇന്ന്, രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ 75 വര്‍ഷം ആഘോഷിക്കുമ്പോള്‍, നമുക്ക് ഭൂതകാലത്തിന്റെ മഹത്വവും ഭാവിയിലെ തീരുമാനങ്ങളും ഉണ്ട്. ഈ രണ്ട് മേഖലകളിലും മാധ്യമങ്ങള്‍ക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്.  ശുചിത്വ ഭാരത്  അഭിയാന്‍ പോലുള്ള ഒരു വിഷയം മാധ്യമങ്ങള്‍ ഉയര്‍ത്തുമ്പോള്‍ അത് ജനങ്ങളിലേക്ക് അതിവേഗം വ്യാപിക്കുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അമൃത് മഹോത്സവത്തില്‍ ജനങ്ങളുടെ ശ്രമങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു കൊണ്ട് മാധ്യമങ്ങള്‍ക്ക് വലിയൊരു ജോലി ചെയ്യാന്‍ കഴിയും.  ഉദാഹരണത്തിന്, ടിവി ചാനലുകള്‍ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ 75 എപ്പിസോഡുകള്‍ ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും ഡോക്യുമെന്ററികള്‍ സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയും. അമൃത് മഹോത്സവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രത്യക പതിപ്പുകള്‍ പത്രങ്ങള്‍ക്ക് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാന്‍ കഴിയും.  ക്വിസ്, മത്സരങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളിലൂടെ ഡിജിറ്റല്‍ മീഡിയയ്ക്ക് യുവാക്കളെ നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയും.

 സന്‍സദ് ടിവിയുടെ ടീം ഈ ദിശയില്‍ നിരവധി പരിപാടികള്‍ ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് എന്നോട് പറഞ്ഞു. അമൃത് മഹോത്സവത്തിന്റെ ചൈതന്യം ജനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതില്‍ ഈ പരിപാടികള്‍ വളരെയധികം മുന്നോട്ട് പോകും.

 സുഹൃത്തുക്കളേ,

 നിങ്ങളെല്ലാവരും ആശയവിനിമയ മേഖലയില്‍ സൃഷ്ടിപരമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ആളുകളാണ്. 'ഉള്ളടക്കം രാജാവാണ്' എന്ന് നിങ്ങള്‍ പലപ്പോഴും പറയാറുണ്ട്. എന്റെ അനുഭവം നിങ്ങളുമായി പങ്കിടാന്‍ ഞാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.  എന്റെ അനുഭവം 'ഉള്ളടക്കം കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കലാണ്' എന്നതാണ്. അതായത്, നിങ്ങള്‍ക്ക് മികച്ച ഉള്ളടക്കം ലഭിക്കുമ്പോള്‍, ആളുകള്‍ സ്വയമേവ നിങ്ങളുമായി ഇടപഴകുന്നു. ഇത് മാധ്യമങ്ങള്‍ക്ക് എത്രത്തോളം ബാധകമാണോ, അത് നമ്മുടെ പാര്‍ലമെന്ററി സംവിധാനത്തിനും ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്.  കാരണം പാര്‍ലമെന്റില്‍ രാഷ്ട്രീയം മാത്രമല്ല, നയരൂപീകരണവും ഉണ്ട്.

 പാര്‍ലമെന്റ് സമ്മേളിക്കുമ്പോള്‍, വ്യത്യസ്ത വിഷയങ്ങളില്‍ ചര്‍ച്ചകള്‍ നടക്കുന്നു, കൂടാതെ യുവാക്കള്‍ക്ക് പഠിക്കാന്‍ ധാരാളം ഉണ്ട്. രാജ്യം അവരെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് നമ്മുടെ ബഹുമാനപ്പെട്ട അംഗങ്ങെലും അറിയുമ്പോള്‍, പാര്‍ലമെന്റിനുള്ളില്‍ മികച്ച പെരുമാറ്റത്തിനും മികച്ച ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കും അവര്‍ക്ക് പ്രചോദനം ലഭിക്കുന്നു. ഇത് പാര്‍ലമെന്റിന്റെ ഉല്‍പാദനക്ഷമത വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുകയും പൊതു താല്‍പ്പര്യ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ജനപ്രിയമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

 അതിനാല്‍, ആളുകള്‍ സഭയുടെ നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെടേണ്ടത് വളരെ പ്രധാനമാണ്, അവര്‍ രാജ്യത്ത് എവിടെയായിരുന്നാലും അവര്‍ സഭയുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമാകണം. അതിനാല്‍, ജനങ്ങളുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് യുവാക്കളുടെ താല്‍പ്പര്യങ്ങള്‍ കണക്കിലെടുത്ത് സന്‍സദ് ടിവി അതിന്റെ പരിപാടികള്‍ രൂപകല്‍പ്പന ചെയ്യേണ്ടിവരും.  ഇതിനായി, ഭാഷയില്‍ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടിവരും;  രസകരവും ആകര്‍ഷകവുമായ പാക്കേജുകള്‍ നിര്‍ബന്ധമാക്കേണ്ടി വരും.

 ഉദാഹരണത്തിന്, പാര്‍ലമെന്റിലെ ചരിത്രപരമായ പ്രസംഗങ്ങള്‍ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയില്‍ കൊണ്ടുവരാവുന്നതാണ്. അര്‍ത്ഥവത്തായതും യുക്തിസഹവുമായ സംവാദങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം, ചില രസകരമായ നിമിഷങ്ങളും സംപ്രേഷണം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. വ്യത്യസ്ത ജനപ്രതിനിധികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങള്‍ പങ്കിടാനും അതുവഴി ആളുകള്‍ക്ക് അവരുടെ ജോലിയുടെ താരതമ്യ വിശകലനം നടത്താനും കഴിയും. പല എംപിമാരും വ്യത്യസ്ത മേഖലകളില്‍ പ്രശംസനീയമായ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങള്‍ ഈ ശ്രമങ്ങള്‍ എടുത്തുകാണിക്കുകയാണെങ്കില്‍, അവരുടെ ഉത്സാഹം വര്‍ദ്ധിക്കുകയും മറ്റ് ജനപ്രതിനിധികള്‍ക്കും ക്രിയാത്മക രാഷ്ട്രീയത്തിന് പ്രചോദനം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.

 സുഹൃത്തുക്കളേ,

 അമൃത് മഹോത്സവത്തില്‍ നമുക്ക് ഏറ്റെടുക്കാവുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയം നമ്മുടെ ഭരണഘടനയും പൗര കര്‍ത്തവ്യവുമാണ്! രാജ്യത്തെ പൗരന്മാരുടെ കടമകളെക്കുറിച്ച് നിരന്തരമായ അവബോധം ആവശ്യമാണ്. ഈ അവബോധത്തിന് മീഡിയ ഒരു ഫലപ്രദമായ മാധ്യമമാണ്.  സന്‍സദ് ടിവി അത്തരം നിരവധി പ്രോഗ്രാമുകളുമായി വരുന്നുണ്ടെന്നാണു ഞാന്‍ മനസ്സിലാക്കുന്നത്.

 ഈ പരിപാടികളില്‍ നിന്ന് നമ്മുടെ യുവജനങ്ങള്‍ക്ക് നമ്മുടെ ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവയുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും പൗരരുടെ കടമകളെക്കുറിച്ചും ധാരാളം പഠിക്കാനാകും. അതുപോലെ, വര്‍ക്കിംഗ് കമ്മിറ്റികള്‍, നിയമനിര്‍മ്മാണ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം, നിയമനിര്‍മ്മാണ സഭകളുടെ പ്രവര്‍ത്തനം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ധാരാളം വിവരങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും, അതുവഴി ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യത്തെ ആഴത്തില്‍ മനസ്സിലാക്കാന്‍ സഹായിക്കും.

 താഴെത്തട്ടില്‍ ജനാധിപത്യമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന പഞ്ചായത്തുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പരിപാടികള്‍ സന്‍സദ് ടിവി ചെയ്യുമെന്ന് ഞാന്‍ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഈ പരിപാടികള്‍ ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യത്തിന് ഒരു പുതിയ ഊര്‍ജ്ജം, ഒരു പുതിയ ബോധം നല്‍കും.

 സുഹൃത്തുക്കളേ,

 നമ്മുടെ പാര്‍ലമെന്റ്, വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടികള്‍, മാധ്യമങ്ങള്‍, സ്ഥാപനങ്ങള്‍ എന്നിവയ്ക്ക് വ്യത്യസ്തമായ പ്രവര്‍ത്തന മേഖലകളുണ്ട്.  എന്നാല്‍ രാജ്യത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങള്‍ നിറവേറ്റുന്നതിന് ഒരു കൂട്ടായ ശ്രമം ആവശ്യമാണ്.

 വ്യത്യസ്തമായ റോളുകളില്‍ നമ്മളെല്ലാവരും പങ്കുവെച്ച തീരുമാനങ്ങളുമായി മുന്നോട്ട് പോകുമെന്നും ഒരു പുതിയ ഇന്ത്യയുടെ സ്വപ്നം സാക്ഷാത്കരിക്കുമെന്നും എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്.

 ഈ വിശ്വാസത്തോടെ, ഞാനും രവി കപൂറിനെ അഭിനന്ദിക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, കാരണം ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മേഖല അല്ല. പക്ഷേ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആളുകളുമായി അദ്ദേഹം എങ്ങനെ കൂടിയാലോചിക്കുകയും അവരില്‍ നിന്ന് മാര്‍ഗനിര്‍ദേശം സ്വീകരിക്കുകയും ആശയങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കുകയും സന്‍സദ് ടിവിയെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുവെന്ന് പറഞ്ഞത് എന്നെ ആകര്‍ഷിച്ചു. രവിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവന്‍ സംഘത്തെയും ഞാന്‍ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നിങ്ങള്‍ക്കെല്ലാവര്‍ക്കും വളരെയധികം അഭിനന്ദനങ്ങളും ആശംസകളും!

 നന്ദി!

 

Explore More
78-ാം സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനത്തില്‍ ചുവപ്പ് കോട്ടയില്‍ നിന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രീ നരേന്ദ്ര മോദി നടത്തിയ പ്രസംഗം

ജനപ്രിയ പ്രസംഗങ്ങൾ

78-ാം സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനത്തില്‍ ചുവപ്പ് കോട്ടയില്‍ നിന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രീ നരേന്ദ്ര മോദി നടത്തിയ പ്രസംഗം
PLI, Make in India schemes attracting foreign investors to India: CII

Media Coverage

PLI, Make in India schemes attracting foreign investors to India: CII
NM on the go

Nm on the go

Always be the first to hear from the PM. Get the App Now!
...
Text of PM Modi's address at the Parliament of Guyana
November 21, 2024

Hon’ble Speaker, मंज़ूर नादिर जी,
Hon’ble Prime Minister,मार्क एंथनी फिलिप्स जी,
Hon’ble, वाइस प्रेसिडेंट भरत जगदेव जी,
Hon’ble Leader of the Opposition,
Hon’ble Ministers,
Members of the Parliament,
Hon’ble The चांसलर ऑफ द ज्यूडिशियरी,
अन्य महानुभाव,
देवियों और सज्जनों,

गयाना की इस ऐतिहासिक पार्लियामेंट में, आप सभी ने मुझे अपने बीच आने के लिए निमंत्रित किया, मैं आपका बहुत-बहुत आभारी हूं। कल ही गयाना ने मुझे अपना सर्वोच्च सम्मान दिया है। मैं इस सम्मान के लिए भी आप सभी का, गयाना के हर नागरिक का हृदय से आभार व्यक्त करता हूं। गयाना का हर नागरिक मेरे लिए ‘स्टार बाई’ है। यहां के सभी नागरिकों को धन्यवाद! ये सम्मान मैं भारत के प्रत्येक नागरिक को समर्पित करता हूं।

साथियों,

भारत और गयाना का नाता बहुत गहरा है। ये रिश्ता, मिट्टी का है, पसीने का है,परिश्रम का है करीब 180 साल पहले, किसी भारतीय का पहली बार गयाना की धरती पर कदम पड़ा था। उसके बाद दुख में,सुख में,कोई भी परिस्थिति हो, भारत और गयाना का रिश्ता, आत्मीयता से भरा रहा है। India Arrival Monument इसी आत्मीय जुड़ाव का प्रतीक है। अब से कुछ देर बाद, मैं वहां जाने वाला हूं,

साथियों,

आज मैं भारत के प्रधानमंत्री के रूप में आपके बीच हूं, लेकिन 24 साल पहले एक जिज्ञासु के रूप में मुझे इस खूबसूरत देश में आने का अवसर मिला था। आमतौर पर लोग ऐसे देशों में जाना पसंद करते हैं, जहां तामझाम हो, चकाचौंध हो। लेकिन मुझे गयाना की विरासत को, यहां के इतिहास को जानना था,समझना था, आज भी गयाना में कई लोग मिल जाएंगे, जिन्हें मुझसे हुई मुलाकातें याद होंगीं, मेरी तब की यात्रा से बहुत सी यादें जुड़ी हुई हैं, यहां क्रिकेट का पैशन, यहां का गीत-संगीत, और जो बात मैं कभी नहीं भूल सकता, वो है चटनी, चटनी भारत की हो या फिर गयाना की, वाकई कमाल की होती है,

साथियों,

बहुत कम ऐसा होता है, जब आप किसी दूसरे देश में जाएं,और वहां का इतिहास आपको अपने देश के इतिहास जैसा लगे,पिछले दो-ढाई सौ साल में भारत और गयाना ने एक जैसी गुलामी देखी, एक जैसा संघर्ष देखा, दोनों ही देशों में गुलामी से मुक्ति की एक जैसी ही छटपटाहट भी थी, आजादी की लड़ाई में यहां भी,औऱ वहां भी, कितने ही लोगों ने अपना जीवन समर्पित कर दिया, यहां गांधी जी के करीबी सी एफ एंड्रूज हों, ईस्ट इंडियन एसोसिएशन के अध्यक्ष जंग बहादुर सिंह हों, सभी ने गुलामी से मुक्ति की ये लड़ाई मिलकर लड़ी,आजादी पाई। औऱ आज हम दोनों ही देश,दुनिया में डेमोक्रेसी को मज़बूत कर रहे हैं। इसलिए आज गयाना की संसद में, मैं आप सभी का,140 करोड़ भारतवासियों की तरफ से अभिनंदन करता हूं, मैं गयाना संसद के हर प्रतिनिधि को बधाई देता हूं। गयाना में डेमोक्रेसी को मजबूत करने के लिए आपका हर प्रयास, दुनिया के विकास को मजबूत कर रहा है।

साथियों,

डेमोक्रेसी को मजबूत बनाने के प्रयासों के बीच, हमें आज वैश्विक परिस्थितियों पर भी लगातार नजर ऱखनी है। जब भारत और गयाना आजाद हुए थे, तो दुनिया के सामने अलग तरह की चुनौतियां थीं। आज 21वीं सदी की दुनिया के सामने, अलग तरह की चुनौतियां हैं।
दूसरे विश्व युद्ध के बाद बनी व्यवस्थाएं और संस्थाएं,ध्वस्त हो रही हैं, कोरोना के बाद जहां एक नए वर्ल्ड ऑर्डर की तरफ बढ़ना था, दुनिया दूसरी ही चीजों में उलझ गई, इन परिस्थितियों में,आज विश्व के सामने, आगे बढ़ने का सबसे मजबूत मंत्र है-"Democracy First- Humanity First” "Democracy First की भावना हमें सिखाती है कि सबको साथ लेकर चलो,सबको साथ लेकर सबके विकास में सहभागी बनो। Humanity First” की भावना हमारे निर्णयों की दिशा तय करती है, जब हम Humanity First को अपने निर्णयों का आधार बनाते हैं, तो नतीजे भी मानवता का हित करने वाले होते हैं।

साथियों,

हमारी डेमोक्रेटिक वैल्यूज इतनी मजबूत हैं कि विकास के रास्ते पर चलते हुए हर उतार-चढ़ाव में हमारा संबल बनती हैं। एक इंक्लूसिव सोसायटी के निर्माण में डेमोक्रेसी से बड़ा कोई माध्यम नहीं। नागरिकों का कोई भी मत-पंथ हो, उसका कोई भी बैकग्राउंड हो, डेमोक्रेसी हर नागरिक को उसके अधिकारों की रक्षा की,उसके उज्जवल भविष्य की गारंटी देती है। और हम दोनों देशों ने मिलकर दिखाया है कि डेमोक्रेसी सिर्फ एक कानून नहीं है,सिर्फ एक व्यवस्था नहीं है, हमने दिखाया है कि डेमोक्रेसी हमारे DNA में है, हमारे विजन में है, हमारे आचार-व्यवहार में है।

साथियों,

हमारी ह्यूमन सेंट्रिक अप्रोच,हमें सिखाती है कि हर देश,हर देश के नागरिक उतने ही अहम हैं, इसलिए, जब विश्व को एकजुट करने की बात आई, तब भारत ने अपनी G-20 प्रेसीडेंसी के दौरान One Earth, One Family, One Future का मंत्र दिया। जब कोरोना का संकट आया, पूरी मानवता के सामने चुनौती आई, तब भारत ने One Earth, One Health का संदेश दिया। जब क्लाइमेट से जुड़े challenges में हर देश के प्रयासों को जोड़ना था, तब भारत ने वन वर्ल्ड, वन सन, वन ग्रिड का विजन रखा, जब दुनिया को प्राकृतिक आपदाओं से बचाने के लिए सामूहिक प्रयास जरूरी हुए, तब भारत ने CDRI यानि कोएलिशन फॉर डिज़ास्टर रज़ीलिएंट इंफ्रास्ट्रक्चर का initiative लिया। जब दुनिया में pro-planet people का एक बड़ा नेटवर्क तैयार करना था, तब भारत ने मिशन LiFE जैसा एक global movement शुरु किया,

साथियों,

"Democracy First- Humanity First” की इसी भावना पर चलते हुए, आज भारत विश्वबंधु के रूप में विश्व के प्रति अपना कर्तव्य निभा रहा है। दुनिया के किसी भी देश में कोई भी संकट हो, हमारा ईमानदार प्रयास होता है कि हम फर्स्ट रिस्पॉन्डर बनकर वहां पहुंचे। आपने कोरोना का वो दौर देखा है, जब हर देश अपने-अपने बचाव में ही जुटा था। तब भारत ने दुनिया के डेढ़ सौ से अधिक देशों के साथ दवाएं और वैक्सीन्स शेयर कीं। मुझे संतोष है कि भारत, उस मुश्किल दौर में गयाना की जनता को भी मदद पहुंचा सका। दुनिया में जहां-जहां युद्ध की स्थिति आई,भारत राहत और बचाव के लिए आगे आया। श्रीलंका हो, मालदीव हो, जिन भी देशों में संकट आया, भारत ने आगे बढ़कर बिना स्वार्थ के मदद की, नेपाल से लेकर तुर्की और सीरिया तक, जहां-जहां भूकंप आए, भारत सबसे पहले पहुंचा है। यही तो हमारे संस्कार हैं, हम कभी भी स्वार्थ के साथ आगे नहीं बढ़े, हम कभी भी विस्तारवाद की भावना से आगे नहीं बढ़े। हम Resources पर कब्जे की, Resources को हड़पने की भावना से हमेशा दूर रहे हैं। मैं मानता हूं,स्पेस हो,Sea हो, ये यूनीवर्सल कन्फ्लिक्ट के नहीं बल्कि यूनिवर्सल को-ऑपरेशन के विषय होने चाहिए। दुनिया के लिए भी ये समय,Conflict का नहीं है, ये समय, Conflict पैदा करने वाली Conditions को पहचानने और उनको दूर करने का है। आज टेरेरिज्म, ड्रग्स, सायबर क्राइम, ऐसी कितनी ही चुनौतियां हैं, जिनसे मुकाबला करके ही हम अपनी आने वाली पीढ़ियों का भविष्य संवार पाएंगे। और ये तभी संभव है, जब हम Democracy First- Humanity First को सेंटर स्टेज देंगे।

साथियों,

भारत ने हमेशा principles के आधार पर, trust और transparency के आधार पर ही अपनी बात की है। एक भी देश, एक भी रीजन पीछे रह गया, तो हमारे global goals कभी हासिल नहीं हो पाएंगे। तभी भारत कहता है – Every Nation Matters ! इसलिए भारत, आयलैंड नेशन्स को Small Island Nations नहीं बल्कि Large ओशिन कंट्रीज़ मानता है। इसी भाव के तहत हमने इंडियन ओशन से जुड़े आयलैंड देशों के लिए सागर Platform बनाया। हमने पैसिफिक ओशन के देशों को जोड़ने के लिए भी विशेष फोरम बनाया है। इसी नेक नीयत से भारत ने जी-20 की प्रेसिडेंसी के दौरान अफ्रीकन यूनियन को जी-20 में शामिल कराकर अपना कर्तव्य निभाया।

साथियों,

आज भारत, हर तरह से वैश्विक विकास के पक्ष में खड़ा है,शांति के पक्ष में खड़ा है, इसी भावना के साथ आज भारत, ग्लोबल साउथ की भी आवाज बना है। भारत का मत है कि ग्लोबल साउथ ने अतीत में बहुत कुछ भुगता है। हमने अतीत में अपने स्वभाव औऱ संस्कारों के मुताबिक प्रकृति को सुरक्षित रखते हुए प्रगति की। लेकिन कई देशों ने Environment को नुकसान पहुंचाते हुए अपना विकास किया। आज क्लाइमेट चेंज की सबसे बड़ी कीमत, ग्लोबल साउथ के देशों को चुकानी पड़ रही है। इस असंतुलन से दुनिया को निकालना बहुत आवश्यक है।

साथियों,

भारत हो, गयाना हो, हमारी भी विकास की आकांक्षाएं हैं, हमारे सामने अपने लोगों के लिए बेहतर जीवन देने के सपने हैं। इसके लिए ग्लोबल साउथ की एकजुट आवाज़ बहुत ज़रूरी है। ये समय ग्लोबल साउथ के देशों की Awakening का समय है। ये समय हमें एक Opportunity दे रहा है कि हम एक साथ मिलकर एक नया ग्लोबल ऑर्डर बनाएं। और मैं इसमें गयाना की,आप सभी जनप्रतिनिधियों की भी बड़ी भूमिका देख रहा हूं।

साथियों,

यहां अनेक women members मौजूद हैं। दुनिया के फ्यूचर को, फ्यूचर ग्रोथ को, प्रभावित करने वाला एक बहुत बड़ा फैक्टर दुनिया की आधी आबादी है। बीती सदियों में महिलाओं को Global growth में कंट्रीब्यूट करने का पूरा मौका नहीं मिल पाया। इसके कई कारण रहे हैं। ये किसी एक देश की नहीं,सिर्फ ग्लोबल साउथ की नहीं,बल्कि ये पूरी दुनिया की कहानी है।
लेकिन 21st सेंचुरी में, global prosperity सुनिश्चित करने में महिलाओं की बहुत बड़ी भूमिका होने वाली है। इसलिए, अपनी G-20 प्रेसीडेंसी के दौरान, भारत ने Women Led Development को एक बड़ा एजेंडा बनाया था।

साथियों,

भारत में हमने हर सेक्टर में, हर स्तर पर, लीडरशिप की भूमिका देने का एक बड़ा अभियान चलाया है। भारत में हर सेक्टर में आज महिलाएं आगे आ रही हैं। पूरी दुनिया में जितने पायलट्स हैं, उनमें से सिर्फ 5 परसेंट महिलाएं हैं। जबकि भारत में जितने पायलट्स हैं, उनमें से 15 परसेंट महिलाएं हैं। भारत में बड़ी संख्या में फाइटर पायलट्स महिलाएं हैं। दुनिया के विकसित देशों में भी साइंस, टेक्नॉलॉजी, इंजीनियरिंग, मैथ्स यानि STEM graduates में 30-35 परसेंट ही women हैं। भारत में ये संख्या फोर्टी परसेंट से भी ऊपर पहुंच चुकी है। आज भारत के बड़े-बड़े स्पेस मिशन की कमान महिला वैज्ञानिक संभाल रही हैं। आपको ये जानकर भी खुशी होगी कि भारत ने अपनी पार्लियामेंट में महिलाओं को रिजर्वेशन देने का भी कानून पास किया है। आज भारत में डेमोक्रेटिक गवर्नेंस के अलग-अलग लेवल्स पर महिलाओं का प्रतिनिधित्व है। हमारे यहां लोकल लेवल पर पंचायती राज है, लोकल बॉड़ीज़ हैं। हमारे पंचायती राज सिस्टम में 14 लाख से ज्यादा यानि One point four five मिलियन Elected Representatives, महिलाएं हैं। आप कल्पना कर सकते हैं, गयाना की कुल आबादी से भी करीब-करीब दोगुनी आबादी में हमारे यहां महिलाएं लोकल गवर्नेंट को री-प्रजेंट कर रही हैं।

साथियों,

गयाना Latin America के विशाल महाद्वीप का Gateway है। आप भारत और इस विशाल महाद्वीप के बीच अवसरों और संभावनाओं का एक ब्रिज बन सकते हैं। हम एक साथ मिलकर, भारत और Caricom की Partnership को और बेहतर बना सकते हैं। कल ही गयाना में India-Caricom Summit का आयोजन हुआ है। हमने अपनी साझेदारी के हर पहलू को और मजबूत करने का फैसला लिया है।

साथियों,

गयाना के विकास के लिए भी भारत हर संभव सहयोग दे रहा है। यहां के इंफ्रास्ट्रक्चर में निवेश हो, यहां की कैपेसिटी बिल्डिंग में निवेश हो भारत और गयाना मिलकर काम कर रहे हैं। भारत द्वारा दी गई ferry हो, एयरक्राफ्ट हों, ये आज गयाना के बहुत काम आ रहे हैं। रीन्युएबल एनर्जी के सेक्टर में, सोलर पावर के क्षेत्र में भी भारत बड़ी मदद कर रहा है। आपने t-20 क्रिकेट वर्ल्ड कप का शानदार आयोजन किया है। भारत को खुशी है कि स्टेडियम के निर्माण में हम भी सहयोग दे पाए।

साथियों,

डवलपमेंट से जुड़ी हमारी ये पार्टनरशिप अब नए दौर में प्रवेश कर रही है। भारत की Energy डिमांड तेज़ी से बढ़ रही हैं, और भारत अपने Sources को Diversify भी कर रहा है। इसमें गयाना को हम एक महत्वपूर्ण Energy Source के रूप में देख रहे हैं। हमारे Businesses, गयाना में और अधिक Invest करें, इसके लिए भी हम निरंतर प्रयास कर रहे हैं।

साथियों,

आप सभी ये भी जानते हैं, भारत के पास एक बहुत बड़ी Youth Capital है। भारत में Quality Education और Skill Development Ecosystem है। भारत को, गयाना के ज्यादा से ज्यादा Students को Host करने में खुशी होगी। मैं आज गयाना की संसद के माध्यम से,गयाना के युवाओं को, भारतीय इनोवेटर्स और वैज्ञानिकों के साथ मिलकर काम करने के लिए भी आमंत्रित करता हूँ। Collaborate Globally And Act Locally, हम अपने युवाओं को इसके लिए Inspire कर सकते हैं। हम Creative Collaboration के जरिए Global Challenges के Solutions ढूंढ सकते हैं।

साथियों,

गयाना के महान सपूत श्री छेदी जगन ने कहा था, हमें अतीत से सबक लेते हुए अपना वर्तमान सुधारना होगा और भविष्य की मजबूत नींव तैयार करनी होगी। हम दोनों देशों का साझा अतीत, हमारे सबक,हमारा वर्तमान, हमें जरूर उज्जवल भविष्य की तरफ ले जाएंगे। इन्हीं शब्दों के साथ मैं अपनी बात समाप्त करता हूं, मैं आप सभी को भारत आने के लिए भी निमंत्रित करूंगा, मुझे गयाना के ज्यादा से ज्यादा जनप्रतिनिधियों का भारत में स्वागत करते हुए खुशी होगी। मैं एक बार फिर गयाना की संसद का, आप सभी जनप्रतिनिधियों का, बहुत-बहुत आभार, बहुत बहुत धन्यवाद।